Veertig jaar later blijft het rijkswachtincident een symbool van mediavrijheid
Op 20 februari 1980 stormden zes rijkswachters en RTT-medewerkers ’t STUC binnen om de zender van Radio Scorpio in beslag te nemen. Binnen het uur blokkeerden honderden studenten het gebouw – een moment dat de Leuvense strijd voor vrije media definitief op de kaart zette.
De inval werd die avond live uitgezonden. Een vooraf opgenomen noodoproep startte meteen: luisteraars moesten zich naar de Van Evenstraat haasten om de confiscatie tegen te gaan. Het werkte: rond 23.00 uur zaten de rijkswachters klem tussen verzegelde deuren en een massa studenten.
De onderhandelingen – met vice-rector Servotte aan tafel – leidden tot een compromis. De zender werd ter plaatse verzegeld maar niet weggehaald. Later volgden wel geldboetes en processen, maar de mobilisatie was geslaagd.
Radio Scorpio ontstond eind jaren 70 als illegaal, onafhankelijk alternatief voor de publieke omroep. Studenten en activisten wilden een stem buiten de gevestigde orde – experimentele muziek, kritische berichtgeving, ruimte voor protest. Maar vrije radio’s waren toen verboden, en de overheid reageerde met inbeslagnames.
De geschiedenis van vrije radio in Leuven laat zien hoe belangrijk die strijd was. Naast Scorpio werd ook Radio Country herhaaldelijk getroffen: tussen december 1979 en januari 1981 vonden drie inbeslagnames plaats, tot het initiatief stopte.
Vandaag lijkt de situatie onvoorstelbaar. Lokale radio’s hebben vergunningen, studentenmedia zijn ingeburgerd. Toch blijft de vrije-radiobeweging in Vlaanderen relevant: ze toont hoe mediaonafhankelijkheid niet vanzelfsprekend is, maar moet worden bevochten en beschermd.
De blokkade van ’t STUC herinnert Leuven eraan dat de vrijheid van studenten en lokale media om kritisch en eigenzinnig te zijn, nooit een gunst was – het was een verovering.
